شوایک

شوایک ( svejk )" سرباز پاکدل" یکی از معروفترین شخصیتهای جنگ جهانی اول هست. حداقل برا من!!!شوایک پیر پسر اهل پراگ که اموراتشو از راه فروش سگهای چند رگه ای که تو گوشه پس گوشه پراگ اوایل قرن بیستم مشغول زاد و ولد بودندمیگذروند یکی از مهمترین مفسرین علل پیدایش جنگ در شهر پراگ بود که با شور وصف ناشدنی راهی جبهه های نبرد حق علیه باطل در امپراطوری اتریش - هنگری شد . و با وجود تمامی سعی و کوشش خود نتونست به جبهه نبرد راه پیدا کنه! رندی و سفاهت شوایک بارها باعث شد تا جان سالم از دست خطرات خودی و غیر خودی و عوامل چکی, مجاری و اتریشی امپراطوری ببره ونهایتن حتی نویسنده هم نتونست این شخصیت محبوب خودشو به پایانی که براش در نظر داشت برسونه و قبل از به پایان رسوندن اثرش درسوم ژانویه ۱۹۲۳ مرد .به نظرم اینجا هم دست شوایک در مرگ یاروسلاو هاشک پیداست و میشه نمایشنامه ای نوشت در مورد نقش شوایک در مرگ هاشک یا به قول خود هاشک" آق ارباب".

با شوایک سالها پیش ( گمانم سال ۷۰ بود )آشنا شدم واسطه اش هم ایرج پزشکزاد بود که اسمش پای کتاب نظرمو جلب کرد خوب وقتی منی که با دایی جان ناپلئون کلی حال کرده بودم اسم نویسنده اش رو پای یه کتاب دیگه میدیدم طبیعی بود که سریعن تتمه موجودی جیب دانشجوییمو در طبق اخلاص بذارم شوایک سریعن ترتیبش داده شدو رفت ور دل بقیه کتابای محبوبم. پزشکزاد تو ترجمه اش حسابی مایه گذاشته بود و من سالها گمان میکردم که شوایک سرباز پاکدل یه کتاب ۲۰۰ برگیه با نقاشی های مامانی . اما زد و چند ماه پیش بر حسب اتفاق چشم به یه شوایک ۹۰۰ صفحه ای افتاد تازه فهمیدم که دوست گرامی سرم کلاه گذاشته و فقط یه قسمت از کتابو ترجمه کرده مترجم این کتاب ۹۰۰ صفحه ای یه آقایی بود به اسم "کمال ظاهری "خیلی اتو کشیده و مامانی, شوایکشم همینجور بود. اصلن از اون شوایک لوده و مرد رند خبری نبود شوایک آقای" ظاهری" خیلی هم باهوش تشریف داشت طرف مقابلشو میپیچوند و اصولن از طنز ناب شوایکی در ش خبری نبود .
گمونم اینجاست که پای نحوه ترجمه کردن به میون میاد و اینکه آیا اصولن مترجم این حقو داره که زبان متن رو تغیر بده ؟من با زبان چکی آشنایی ندارم و با به یاد آوردن اوقات خوشی که وقت خوندن دایی جان ناپلئون گذروندم این احتمال رو میدم که "پزشکزاد" در زبان روایی متن تغییری ایجاد کرده باشه و زبان خودش رو بر متن تحمیل کرده باشه . اما شوایکی که در همه دنیا ازش تعریف و تمجید میشه نمیتونه اینقدر بی رنگ و بو باشه که شوایک آقای "ظاهری" هست اگر چه مطمئنم که خیلی دقیق ترجمه شده .برای ترجمه هر کاری باید زبانی مناسب اون کار و داشت یا اینکه اون زبان رو بدست آورد. مثه کار" ابراهیم یونسی "تو "دون کامیلو "یا "پزشکزاد" در همین "شوایک" . در ترجمه امانت داری شرط لازم هست اما کافی نوچچچ !!

خاتمی

دیشب اخبار 8/30 کاندیداتوری خاتمی رو رسمن اعلام کرد . از دیشب تا الان به هر وبلاگی سر زدم در مورد این موضوع و حواشی اون نوشته شده خیلی ها که اکثرن از روزنامه نویسای سالای 76 تا 78 هستن به خاتمی حمله کردند بعضی هاشون از خاتمی"تضمین " خواستن. بعضی ها مثه نیک آهنگ کوثر و شرکا از حملات آتی خودشون به خاتمی خبر دادند و از طرفداراش خواستن که به نقاط ضعفش توجه کنند . آقای یوسف بنی طرف هم وسط معرکه از حقوق قومیتها دفاع کردند و از خاتمی خواستن که قبل از ورود به انتخابات از حق اقلیتهای قومی دفاع کنه . همه اینا درست اما در این میان تنها چیزی که فراموش شده وجود مافیای مخالفای خاتمیه. کسانی که با تکیه بر زر و زور و تزویر عرصه رو برهر زبان آزادی میبندن و آقایان منتقد از ما میخوان که چشم بر تمامی این مشکلات ببندیم و همه چیز رو از دید ایشون ببینیم فرمایشاتشون کاملن صحیحه ولی نه در ایران بلکه در کانادا .به عنوان یک ایرانی که تمامی این سی سال رو در ایران زندگی کرده به نقش مثبت خاتمی در تاریخ 8 ساله ریاست جمهوریش شهادت میدم و میدونم هزاران بلکه میلیونها ایرانی هسن که همین حسو دارن

یادمه تو دوران راهنمایی داستانی از کلیله و دمنه تو کتاب فارسی ما بود که ابله ای به داخل چاهی میفته دستش به شاخه ای بند میشه و وسط زمین و هوا آویزون میمونه تو همون حال و احوال بود که میبینه دو تا موش سیاه و سفید دارن بیخ اون ریشه رو میجون و عنقریب که ریشه از هم گسیخته بشه و بره ته چاه مربوطه. حضرتش تو این کش و قوس چشش به یه کندو عسل میفته عقل از کف میده و شروع به خوردن عسل میکنه. احتمالن با این اوصاف آینده ابله مربوطه برای همگان مشخصه . دوستان گرامی فرصت زیادی نیست .در مقابل حجم رو به تزاید حمله به خاتمی که روز به روز هم بیشتر میشه به دفاع از آینده ایران قیام کنید باور کنید اگر خاتمی تنها ذره ای از آبروی ایران وایرانی رو حفظ کنه و کمی ازخرابی های این موج ویرانگری که تمامی نهاد های مدنی ما رو زیر ضرباتش گرفته کم کنه همین بهترین دلیل رای دادن به اونه . از همین الان به فکر دوم خرداد دیگری باشیم .